Transatlantyk SS United States zatopiony jako sztuczna rafa na Florydzie

Legendarny transatlantyk SS United States spoczął na dnie Zatoki Meksykańskiej u wybrzeży Florydy. Zatopienie w kontrolowanych warunkach trwało około ośmiu godzin, a statek ma stać się największą na świecie sztuczną rafą.

Kontrolowane zatopienie na głębokości 180 stóp

Jednostka została zatopiona na głębokości 180 stóp, czyli około 55 metrów. Operację obserwowały dziesiątki osób, w tym urzędnicy. Obecnie statek stoi na dnie w pozycji pionowej, zgodnie z założeniami, a jego najwyższy pokład jest dostępny dla nurków.

Wrak dołączył do rozległego obszaru sztucznych raf przy wybrzeżu Destin-Fort Walton Beach, gdzie leży już 580 innych wycofanych z eksploatacji statków i konstrukcji. To miejsce chętnie odwiedzają zarówno początkujący, jak i doświadczeni nurkowie, a zatopione obiekty mają zapewniać schronienie morskim organizmom.

Po co sztuczna rafa

Władze regionu podkreślają, że poza atrakcją turystyczną statek ma pełnić funkcję ekologiczną. Jego ogromna konstrukcja ma stać się siedliskiem dla morskiej fauny, m.in. żółwi morskich, ryb z rodziny strzępielowatych, lucjanowatych oraz marlinów.

Duże znaczenie ma też strona naukowa. Alex Fogg, szef wydziału zasobów naturalnych w Destin-Fort Walton Beach, zwrócił uwagę, że rozmiar jednostki daje rzadką okazję do badania, jak tak duża sztuczna rafa zmienia się z biegiem lat.

Przed zatopieniem statek przez lata oczyszczano z substancji szkodliwych, między innymi z okładzin podłogowych i farb. Usunięto także m.in. system wentylacji, okablowanie i śrubę napędową. Śruba ma trafić do lądowego muzeum, które będzie uzupełniać miejsce do nurkowania.

Od najszybszego liniowca do dna oceanu

SS United States zaprojektował William Francis Gibb. Statek słynął z szybkości i woził pasażerów w latach 1952–1969. Po wycofaniu z eksploatacji w 1969 roku trafił w latach 90. do portu w Filadelfii, gdzie przez dekady stał bezczynnie. Kolejni właściciele bezskutecznie próbowali go odnowić i uczynić rentownym.

W 2009 roku opiekę nad jednostką przejęła organizacja non-profit SS United States Conservancy. W 2024 roku, z powodu problemów z opłatami za miejsce przy nabrzeżu, statek nie mógł już zostać w Filadelfii. Fundacja sprzedała go hrabstwu Okaloosa na Florydzie za milion dolarów.

Co to oznacza w praktyce

Dla polskiego czytelnika to przede wszystkim ciekawostka, ale pokazuje szerszy trend: wycofane jednostki zamiast złomowania trafiają czasem na dno morza, pod warunkiem dokładnego usunięcia materiałów toksycznych. W Polsce czy innych krajach UE taki projekt wymagałby spełnienia lokalnych przepisów dotyczących ochrony środowiska morskiego i zatapiania odpadów, więc przeniesienie podobnego pomysłu nie byłoby proste. Nie ma też informacji, by podobna operacja była planowana w Polsce.

Sztuczne rafy powstają również w innych miejscach. Przykładem jest projekt Reefline w Miami, który ma obejmować podwodną rzeźbę zaprojektowaną przez biuro OMA oraz modułowy system inspirowany klockami LEGO autorstwa Alexa Goada. Ma on pomagać w odbudowie zniszczonych raf koralowych.

Źródło: Dezeen – „Ocean liner sunk in Florida to become “world’s largest artificial reef””